Blog
Nagenieten van The Wild Party
Wil je meer weten over de wereld van The Wild Party? Nagenieten van onze show of je alvast inlezen? Lees hieronder dan lekker verder!
Het verhaal
Some love is fire: some love is rust:
But the fiercest, cleanest love is lust.
And their lust was tremendous. It had the feel
Of hammers clanging; and stone; and steel:
And torches of the savage, roaring kind
That rip through iron, and strike men blind.
Joseph Moncure Marche “Part II, ch. 9” uit The Wild Party

Gebaseerd op het verhalende gedicht The Wild Party van Joseph Moncure Marche uit 1928 heeft Michael John LaChiusa een musical gecomponeerd die in 2000 het daglicht zag in het Virginia Theatre op Broadway. De musical, een vijfakter, vertelt het verhaal van vaudeville-acteurs Queenie en Burrs die een wild feest organiseren waarbij zowel hun relatie als die tussen hun gasten onder de loep gelegd wordt.
Deel 1 The Vaudeville
Queenie wordt door het vaudeville-ensemble geïntroduceerd. Zij en Burrs hebben een explosieve en mogelijk zelfs gewelddadige relatie. Het feest dat georganiseerd wordt, zou hun relatie misschien weer wat jeu kunnen geven.
Deel 2 Promenade of Guests
In deze akte worden de gasten middels solo’s en duetten voorgesteld:
• Madelaine: een ‘bijna beroemde’, lesbische performance-artiest
• Sally: een apathische drugsverslaafde die door Madelaine als muze is opgepikt op straat
• Jackie: een ‘ambi-sextruous’, rijke casanova
• Oscar & Phil d’Armano: twee broers, zussen of lovers?
• Gold & Goldberg: twee Joodse producers met de droom om ‘Uptown’ te gaan; Burrs is ervan overtuigd dat ze hem dan mee zullen nemen
• Eddie & Mae: een prijswinnende bokser en zijn vrouw, die haar dansschoenen aan de wilgen hing om met Eddie mee op tournee te gaan
• Nadine: het zusje van Mae, een minderjarig meisje dat ook blond wil zijn en bathtub gin wil drinken
• Dolores: een oude vedette en een roddeltante, vergane glorie in een glitterjasje
Deel 3 The Party
Queenie pompt de energie op met haar wilde dansen, wanneer haar beste vriendin, de succesvolle Kate, en diens scharrel, Black (een escort), binnenkomen. Spanning is direct voelbaar tussen Queenie en Black, en Kate geeft Black toestemming om een plezierige avond te hebben. Burrs vermoedt dat Kate iets in haar schild voert. Jackie probeert Oscar d’Armano van Phil los te weken om leuke dingen mee te doen, Dolores vertelt Queenie intussen van het gewelddadige verleden van Burrs. Deze ziet Queenie intussen flirten met Black, wordt jaloers en zweept het feest verder op. Alle aanwezigen hebben door eigen motieven een grote drang om het vanavond “Mijn Feestje” te maken en de bathtub gin vloeit rijkelijk. Het feest escaleert en Burrs bedreigt Queenie, maar zij wordt gered door Kate. Jackie staat strak van de coke en verleidt Oscar, waarna de broers in een ruzie belanden. Eddie en Mae beschuldigen elkaar van hun vergane glorie en hebben een verhitte woordenwisseling. Dolores verleidt Gold & Goldberg en Madelaine maakt moves naar Sally en het feest culmineert in een hete orgie terwijl Burrs & Kate en Queenie & Black afgezonderd dialogen voeren.

Deel 4 After Midnight Dies *SPOILER ALERT*
Na het hoogtepunt komen de meesten bij zinnen, er wordt gereflecteerd op het leven en hetgeen zojuist gebeurd is. Oscar & Phil maken het weer goed, Gold & Goldberg beloven Dolores niemand te vertellen over wat ze in de slaapkamer hebben uitgespookt, Nadine doet haar eerste lijntje coke met Jackie – die klaagt over het feit dat hij nooit tevreden is, wat leidt tot de verkrachting van Nadine. Eddie hoort dit, stormt binnen en slaat Jackie tot moes. Jackie probeert daarna toch het feestje weer te starten en neemt meer coke, Sally sluit zich bij hem aan en verlaat daarmee Madelaine. Aan het eind van deze akte heeft Burrs de gasten weggestuurd en vindt er een scene plaats tussen hem en Queenie, die weigert hem haar leven te laten bepalen. Ze vindt steun bij Black. Gold & Goldberg vertellen Burrs dat ze hem nooit mee Uptown zouden nemen.
Deel 5 Finale *SPOILER ALERT*
Queenie en Black liggen in bed en Queenie fantaseert over een leven met licht en liefde. Burrs komt binnen met een pistool en dreigt Queenie neer te schieten. Black vecht terug en Burrs wordt geraakt door een kogel, hij valt dood neer. Queenie wordt alleen gelaten in het ochtendlicht. Onzeker, maar hoopvol.
Een moraal die je uit het verhaal kan destilleren klinkt ongeveer zo:
“The jazz and gin soaked party rages to a mounting sense of threat as artifice and illusion are stripped away. When midnight debauchery leads to tragedy at dawn, the high-flying characters land with a sobering thud, reminding us that no party lasts forever.”
The Roaring Twenties
Het zijn de jaren ’20 in de Verenigde Staten, de roaring twenties, waarin het land na succesvolle deelname aan de Eerste Wereldoorlog een politieke wereldmacht was geworden. De economische voorspoed die dit met zich meebracht, vertaalde zich in een gevoel van grenzeloos optimisme wat doorwerkte in het dagelijks leven van de burger. Kunst en cultuur bloeiden op waarbij jazz een belangrijke rol vervulde. De muziekstijl vond haar oorsprong in blues en ragtime en ontwikkelde zich in deze periode tot de welbekende New Orleans jazz; waarbij de benaming volgens etymologen afkomstig kan zijn van jazzm (‘spunk, vigor’), spasm (‘a sudden burst of energy’) of zelfs jizzm (‘semen, sperm’).

Een bekend cultureel fenomeen waren de flapper girls, trendsetters die zich letterlijk en figuurlijk ontdeden van hun korset, hun haren kort knipten en de gangbare sociale en seksuele normen negeerden. Het positivisme, de jazz en het gevoel van vrijheid lieten zich indertijd niet beteugelen door de drooglegging, een maatregel van de overheid die de productie van alcohol verbood; bathtub gin en andere illegale, zelfgestookte drank vonden in de donkere delen van stad en platteland hun weg naar de uitgelaten burgers met een intense behoefte aan feest en vermaak. Voor dit vermaak bezochten nog enkele burgers vaudeville-voorstellingen: veelal lichtvoetige komedies van een akte of vijf, waarin meestal chaotische en ingewikkelde relaties een rol speelden. Halverwege de 19e eeuw was de populariteit van het genre echter al afgenomen en langzamerhand werd het verdrongen door de voorstellingen in de Boulevardtheaters.
In New York City was de wijk The Bowery het hart van de vaudeville. In een avond bij de vaudeville zag de bezoeker een reeks van ongeveer negen korte optredens, in een vaste volgorde, waarbij de belangrijkste artiesten meestal op de derde en achtste plek in de voorstelling te zien waren. De acts liepen uiteen: van jongleren en dierenacts tot monologen en flanerende mooie vrouwen. Met de opkomst van de grotere theaters op Broadway werd de aftakeling van the Bowery ingezet.
De Vals Alarm Vertaalploeg
Toen de Nieuwe Show Commissie eind 2022 koos voor The Wild Party van LaChiusa was er een grote nieuwe uitdaging voor de vereniging: voor het eerst waagden de leden zich aan een volledige vertaling van een musical. Onder bezielende leiding van Jeroen van Delft werkten Timna, Marisa, Sylvie, Roland en Margot anderhalf jaar aan de vertaling van het stuk. Jeroen van Delft (1970), een Nederlandse acteur, zanger, regisseur, vertaler en producent, hield tijdens de vertaalsessies kleine theatercolleges zodat de vertalers echt goed konden begrijpen hoe de wereld van de personages eruit zag in die tijd. Toen de originele rechthebbenden in de zomer van 2024 hun goedkeuring gaven voor onze vertaling was ons werk klaar: het repeteren kon beginnen.
Ons Artistiek Team

Tim van der Molen – regisseur
The Wild Party is niet alleen Tims eerste voorstelling bij Vals Alarm, het is ook nog eens zijn allereerste musical! Tim is sinds 2019 in Groningen werkzaam als Docerend Theatermaker. Hij geeft les aan en maakt voorstellingen met amateurs. Naast het maken van voorstellingen voor De Wijk De Wereld, Theater na de Dam en Common Grand van Grand Theatre, is hij een van de docenten van De Noorderlingen Vooropleiding Theater. Ook is hij artistiek leider van Theaterfestival Het Verbond Groningen wat hij samen met zijn collectief Het Team organiseert.

Cas Straatman – muzikaal leider
Cas is sinds 2019 muzikaal leider bij Vals Alarm en The Wild Party is zijn vierde grote voorstelling met ons. Cas is een virtuoos pianist en kan niet goed stil zitten; hij is naast docent aan het Prins Claus Conservatorium ook een veelgevraagde repetitor en concertbegeleider bij koren en ensembles uit heel Noord-Nederland. Voor The Wild Party puzzelde hij alle lettergrepen van de vertaalploeg knap onder de Amerikaanse bladmuziek. Ook gingen we deze ronde weer een niveau dieper in op de muziek: zo leerden we van Cas scatten en over kwintolen en septolen… en van je pa-pa-pa-pa-paaaa!

Julia van der Wouden – choreograaf
Julia is een duizendpoot: professioneel danser, dansdocent, choreograaf, pilates docent, creative maker en allround performer. Ze is afgestudeerd als danser en dansdocent aan Lucia Marthas Institute For Performing Arts in Groningen. Momenteel is zij fulltime freelancer en heeft ze de mogelijkheid van alles en nog wat te doen. Van Julia leerden wij het afgelopen jaar uitdagende choreografieën met knipogen naar dansstijlen als de Lindy Hop en de Charleston.

Hiske Oosterwijk – zangcoach
Hiske, naast zangcoach ook zangeres en actrice, is geboren en opgegroeid in Friesland. Ze studeerde jazz zang aan het Prins Claus Conservatorium, Groningen en behaalde haar bachelor in 2014 en haar master in 2018. Hiske heeft haar eigen lespraktijk, en is werkzaam als docent bij het Prins Claus Conservatorium, Dansacademie Lucia Marthas en het Noorderpoort College. Voor The Wild Party vloog Hiske in om ons te laten zingen met honger, met dorst, om het smeuïg te maken of juist een beetje vies. Hiske kon ons met een blik of een beweging al anders laten klinken!

Jart Oosterhaven – orkestdirectie
Met chirurgische precisie en tomeloze energie weet Jart dit jaar voor de tweede keer het Vals Alarm orkest, ook wel ‘de Sirenes’, te laten klinken als een klok. In het dagelijks leven is hij arts-onderzoeker, in zijn vrije tijd vult hij zijn dagen met muziek. Nieuwsgierig, doortastend en met humor houdt Jart de boel goed bij elkaar. En dat is bij The Wild Party geen gemakkelijke opgave.
The Wild Lexicon
Vaudeville: Vaudeville is een populair muziektheater met liederen dat ontstond op basis van het Franse improvisatietoneel. Het is een theatervorm die lijkt op wat in Nederland en België wordt verstaan onder variété en het kan daarom worden beschouwd als de voorloper van het hedendaagse cabaret en stand-upcomedy.
Arrivederci, apalachee: een variant op ‘see ya later, alligator!’
Flapperjurk: een flapper, flapper-girl (in Engeland en Amerika), Neue Frau (in Duitsland) en garçonne (in Frankrijk) was in de jaren 1920 een nieuwe generatie zelfbewuste vrouwen die hun haren kort knipten in een bobkapsel of het nog kortere Eton-kapsel, naar jazz luisterden en minachtend deden over dat wat toentertijd als acceptabel en gangbaar gedrag werd gezien. Flapper-girls droegen zware make-up, korte rokken, dronken stevig, rookten, reden auto en gingen makkelijker dan gangbaar om met seks. Ze hadden iets uitdagends, brutaals en provocerends. Sociale en seksuele normen werden over het algemeen aan de laars gelapt. Tegenover mannen hadden ze een voor die tijd ongekend geëmancipeerde houding. Ook waren zij belangrijk voor de coming-out en emancipatie van lesbiennes.
She-bang: een knaller van een feest
The Black Bottom (zie foto): een dans die populair werd in de jaren twintig, tijdens het jazztijdperk. Hij werd solo of in paren gedanst. De Black Bottom ontstond onder Afro-Amerikanen op het platteland in het zuiden van de Verenigde Staten, verspreidde zich uiteindelijk naar de mainstream Amerikaanse cultuur en werd in de jaren twintig een nationale rage.
Seltzer: frisdrank
Droog; dat is de wet van het land: met drooglegging (Engels: Prohibition) bedoelt men meestal de poging van de Verenigde Staten in de jaren 20 van de 20e eeuw (1920 tot 1933) om de productie en verkoop van alcohol geheel te verbieden en daarmee het alcoholgebruik en alcoholisme uit de Verenigde Staten te bannen. Het drinken van alcoholische drank op zichzelf was niet verboden.
Jell-o: gelatinepudding
Badkuipgin: huisgestookte sterke drank
The Bowery: een buurt in New York City, waar de Vaudeville haar hoogtij vierde.

Name-dropping in The Wild Party
A’Lelia’s: in het Harlem van de jaren twintig wilde iedereen graag uitgenodigd worden op één plek: een statig herenhuis aan West 136th Street. Daar, in wat bekend stond als de Walker Studio en later de Dark Tower, gaf kunstmecenas A’Lelia Walker uitbundige feesten die werden bijgewoond door dichters, schrijvers, kunstenaars, muzikanten en activisten van de Harlem Renaissance.
Alice B. Toklas: schrijver
De Fitzgeralds: schrijver F. Scott Fitzgerald en zijn vrouw Zelda Fitzgerald. Zelda wordt ook wel de ‘eerste flapper’ genoemd.
Dos Passos: John Dos Passos, schrijver
Gertie: Gertrude Stein, schrijver
Picasso’s: Pablo Picasso, kunstenaar
Martha Graham: danseres
E.B. White: schrijver
Ethel Waters: actrice
Langston Hughes: dichter
Mrs. Astor: Caroline Schermerhorn Astor was de matriarch van de Four Hundred, een lijst voor high society in New York en omstreken. Ze kreeg een zoon en vier dochters, die op hun beurt ook socialites waren in de hogere kringen van New York.
Bessie Smith: blueszangeres
Dorothy Parker: dichter en schrijver
Carl van Vechten: schrijver
Lindbergh: Charles Augustus Lindbergh was een Amerikaanse piloot. Op 20 en 21 mei 1927 maakte hij de eerste non-stopvlucht van New York naar Parijs, een afstand van 5800 kilometer, waarbij hij ruim 33 uur lang alleen vloog. De dansstijl Lindy Hop, mateloos populair in de jaren 1920, is vernoemd naar deze vliegenier.
Oscar Hammerstein I: theaterproducent en -bouwer, grootvader van de beroemde componist en schrijver Oscar Hammerstein II van het beroemde duo Rogers & Hammerstein.
E.F. Albee: Edward Franklin Albee II, een vaudeville-impresario.
Florenz Ziegfeld: Florenz Edward Ziegfeld Jr. was een Amerikaanse Broadway-impresario, bekend om zijn reeks theaterrevues, de Ziegfeld Follies (1907-1931). Hij stond bekend als de “verheerlijker van het Amerikaanse meisje”.
Billy Rose: geboren als William Samuel Rosenberg. Hij was impresario, theatermaker, tekstschrijver en columnist.
Samen als twee kerssies aan een stokkie?
Ben je in de ban van Vals Alarm geraakt en wil je ons nooit meer kwijt? Word dan Vriend van Vals Alarm! In ruil voor je steun ontvang je naast eeuwige dank ook leuke updates en voorrang op de kaartverkoop! Je leest hier meer over alle mogelijkheden.